Aptomat bị nhảy đột ngột không chỉ gây phiền toái, làm gián đoạn mọi sinh hoạt mà còn là tín hiệu báo động đỏ về sự cố điện trong nhà. Nếu tình trạng này lặp lại liên tục mà không được xử lý kịp thời, những nguy cơ cháy nổ khó lường có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Hãy cùng Công nghệ NTM giải mã ngay các nguyên nhân phổ biến và cách xử lý dứt điểm để bảo vệ an toàn cho gia đình bạn trong nội dung dưới đây.
Aptomat bị nhảy do quá tải
Đây là nguyên nhân hàng đầu khiến lưới điện nhà bạn đột ngột bị ngắt, thường xảy ra khi hệ thống phải gánh một lượng điện năng vượt quá khả năng tải.
Dấu hiệu nhận biết: Aptomat thường nhảy vào các khung giờ cao điểm (buổi trưa nắng nóng hoặc buổi tối khi cả nhà sum họp). Thậm chí, bạn sẽ thấy điện bị ngắt ngay sau khi vừa bật thêm một thiết bị công suất lớn như điều hòa, bếp từ, ấm siêu tốc hoặc máy giặt.
Giải thích hiện tượng: Mỗi Aptomat đều có một giới hạn chịu tải nhất định (số Ampe – A ghi trên mặt máy). Khi tổng dòng điện của tất cả thiết bị đang hoạt động vượt quá con số này, rơ le nhiệt bên trong Aptomat sẽ nóng lên và tự động ngắt mạch để bảo vệ đường dây không bị nóng chảy hay cháy nổ.

Cách xử lý dứt điểm:
- Tạm thời: Tắt bớt các thiết bị điện không thực sự cần thiết trước khi gạt Aptomat lên lại. Hãy tập thói quen không sử dụng quá nhiều đồ điện công suất cao cùng một lúc.
- Lâu dài: Kiểm tra lại tổng công suất sử dụng thực tế của gia đình. Nếu nhu cầu sử dụng đã tăng lên so với trước, bạn nên cân nhắc nâng cấp lên loại Aptomat có dòng định mức (A) lớn hơn. Lưu ý: Chỉ nâng cấp Aptomat khi chắc chắn đường dây điện trong nhà đủ to để chịu được dòng điện mới, tránh tình trạng Aptomat không nhảy nhưng dây điện đã cháy.
Aptomat bị nhảy do chập điện (Ngắn mạch)
Khác với tình trạng quá tải diễn ra từ từ, chập điện là một sự cố nghiêm trọng. Sự cố này mang tính cảnh báo nguy hiểm cấp độ cao, chủ nhà phải tuyệt đối cẩn trọng khi xử lý để tránh nguy cơ cháy nổ lớn. Cách xử lý tốt nhất trong trường hợp này đó là nhờ đến thợ điện chuyên nghiệp.
Dấu hiệu nhận biết: Điểm đặc trưng nhất của lỗi này là bạn vừa gạt cần Aptomat lên là thiết bị lập tức nhảy xuống ngay. Trong một số trường hợp, bạn có thể nghe thấy tiếng nổ nhỏ (tiếng lạch cạch của hồ quang điện). Thậm chí, bạn còn nhìn thấy cả tia lửa phát ra từ tủ điện, ổ cắm hoặc ngửi thấy mùi khét của nhựa cháy.
Giải thích hiện tượng: Đây là hiện tượng ngắn mạch, xảy ra khi dây nóng và dây nguội trực tiếp chạm vào nhau. Nguyên nhân có thể do lớp vỏ cách điện của dây dẫn bị mòn theo thời gian, bị chuột hoặc côn trùng cắn nát. Nguyên nhân phổ biến hơn là do một thiết bị điện trong nhà (như ấm điện, tivi, tủ lạnh) bị hỏng mạch bên trong, gây ra hiện tượng đoản mạch toàn hệ thống.
Cách xử lý aptomat bị nhảy do chập điện
- Khoanh vùng sự cố: Tuyệt đối không cố gạt Aptomat lên nhiều lần. Hãy rút tất cả phích cắm của toàn bộ thiết bị điện trong khu vực bị mất điện ra khỏi ổ cắm, sau đó mới thử gạt Aptomat lên lại.
- Loại trừ do thiết bị: Nếu sau khi rút hết phích cắm mà Aptomat đứng yên (không nhảy), nghĩa là lỗi nằm ở một trong những thiết bị điện của bạn. Hãy cắm lại từng thiết bị một; cái nào vừa cắm vào làm Aptomat nhảy chính là “thủ phạm” cần mang đi sửa chữa.
- Xử lý lỗi âm tường: Nếu đã rút hết phích cắm mà khi gạt lên Aptomat vẫn nhảy ngay lập tức, đây là dấu hiệu cho thấy đường dây điện âm tường đã bị chập cháy hoặc hư hỏng vỏ bọc. Trong tình huống này, bạn cần gọi ngay thợ điện chuyên nghiệp có thiết bị đo chuyên dụng để dò tìm vị trí chập, tuyệt đối không tự ý đục tường hay đấu nối vì rất dễ gây nguy hiểm đến tính mạng.
Nhận biết aptomat bị nhảy do rò rỉ điện
Khác với các loại Aptomat thông thường, các dòng chuyên dụng như RCCB hay RCBO tích hợp tính năng bảo vệ dòng rò sẽ nhạy cảm hơn rất nhiều với sự thất thoát năng lượng. Đây là lỗi thường gây hoang mang vì điện có thể nhảy bất cứ lúc nào mà không báo trước.
Dấu hiệu nhận biết: Aptomat nhảy một cách bất chợt, không theo quy luật sử dụng công suất. Tình trạng này đặc biệt xảy ra thường xuyên khi thời tiết chuyển nồm ẩm, trời mưa kéo dài làm tường bị thấm nước, hoặc ngay tại thời điểm bạn vừa khởi động các thiết bị tiếp xúc trực tiếp với nước như bình nóng lạnh, máy giặt, máy bơm.

Giải thích hiện tượng: Đây là hiện tượng “dòng rò”, nghĩa là dòng điện không đi trọn vẹn trong dây dẫn mà bị “thất thoát” ra ngoài. Nguyên nhân có thể do dây dẫn âm tường bị ẩm mốc làm giảm khả năng cách điện, hoặc linh kiện bên trong thiết bị điện bị lão hóa khiến điện rò rỉ ra lớp vỏ kim loại. CB chống giật với cảm biến nhạy bén sẽ phát hiện sự chênh lệch dòng điện này và lập tức ngắt mạch để bảo vệ an toàn cho người sử dụng.
Xử lý aptomat bị nhảy do rò rỉ điện
- Kiểm tra môi trường: Đầu tiên, hãy kiểm tra độ khô ráo tại các vị trí đặt thiết bị điện và ổ cắm. Nếu phát hiện khu vực nào bị ẩm ướt hoặc thấm dột, hãy dùng máy sấy để làm khô hoặc cách ly thiết bị khỏi khu vực đó.
- Truy tìm thiết bị rò điện: Sử dụng bút thử điện rà soát lên lớp vỏ kim loại của các máy móc trong nhà (như vỏ tủ lạnh, máy giặt, vỏ bình nóng lạnh). Nếu bút thử điện đỏ đèn, đó chính là nguồn cơn gây nhảy Aptomat. Bạn cần ngắt kết nối thiết bị đó và gọi thợ sửa chữa để thay thế linh kiện cách điện.
- Xử lý sự cố âm tường: trong trường hợp đã ngắt hết thiết bị mà CB chống giật vẫn nhảy khi trời mưa, rất có thể đường dây đi ngầm trong tường đã bị hỏng lớp vỏ bọc. Đây là tình huống phức tạp hơn, bạn nên nhờ đến đội ngũ thợ điện có chuyên môn để đo đạc bằng đồng hồ Megomet nhằm xác định chính xác đoạn dây bị rò.
Aptomat bị hư hỏng hoặc xuống cấp
Sau khi đã loại trừ các yếu tố về tải trọng và sự cố đường dây mà tình trạng nhảy điện vẫn diễn ra, bạn cần xem xét đến khả năng chính chiếc Aptomat đang sử dụng đã bị hư hỏng nội bộ.
Dấu hiệu nhận biết: Aptomat nhảy một cách vô tội vạ, không theo bất kỳ quy luật nào ngay cả khi gia đình sử dụng rất ít thiết bị điện. Khi quan sát bằng mắt thường và cảm nhận trực tiếp, bạn sẽ thấy cần gạt trở nên lỏng lẻo, không còn độ nảy chắc chắn như lúc mới. Nếu sờ vào thân Aptomat mà thấy nóng ran hoặc xuất hiện các vết cháy sém nhẹ tại các điểm tiếp nối dây dẫn, đây là dấu hiệu cảnh báo thiết bị đã hư hỏng nghiêm trọng.
Giải thích hiện tượng: Giống như mọi thiết bị điện tử, Aptomat có tuổi thọ nhất định. Sau nhiều năm hoạt động, các thanh đồng tiếp điểm bên trong bị oxy hóa dần. Các tiếp điểm này ngày càng tiếp xúc kém, hoặc rơ-le nhiệt bị nhão, không còn giữ được độ chính xác khi đo lường dòng điện. Lúc này, chỉ cần một sự biến động nhỏ của dòng điện cũng đủ khiến cơ chế bảo vệ bị kích hoạt sai lệch, dẫn đến hiện tượng nhảy điện ảo.
Cách xử lý Aptomat bị hư hỏng
- Thay mới thiết bị: Đối với lỗi do hỏng hóc bên trong Aptomat thì việc sửa chữa thường không hiệu quả và không an toàn. Giải pháp tốt nhất là thay thế một chiếc Aptomat mới hoàn toàn.
- Lựa chọn thương hiệu uy tín: Để tránh lặp lại tình trạng tương tự và độ bền lâu dài, bạn nên ưu tiên chọn mua Aptomat từ các thương hiệu danh tiếng, có kiểm định chất lượng khắt khe như Legrand, Panasonic, Schneider…
- * Lưu ý kiểm tra đầu nối: khi lắp đặt thiết bị mới, hãy tuốt vỏ sạch sẽ các đầu dây và siết vít thật chặt. Việc đầu nối lỏng lẻo là nguyên nhân hàng đầu sinh nhiệt, làm hỏng Aptomat mới chỉ sau một thời gian ngắn sử dụng.

=> Xem ngay mẫu thiết bị đóng cắt Legrand đạt chuẩn Châu Âu!
Kết luận
Trên đây là tất cả những giải đáp của Công nghệ NTM cho chủ đề ”Nguyên nhân aptomat thường bị nhảy và cách xử lý”. Hy vọng qua bài viết này, bạn sẽ sưu tầm cho mình thêm được những kiến thức hữu ích về thiết bị điện và có những quyết định đúng đắn.
Liên hệ ngay để nhận báo giá:
Zalo: Giải Pháp Công Nghệ NTM
Địa chỉ: 04 Bình Lợi, P.13, Q. Bình Thạnh, TP.HCM
Hotline: 028 6685 3655 | 090 279 1375
Email: info@congnghentm.com
Xem thêm
➤ Cách chọn CB chống giật cho gia đình
➤ Ổ cắm điện Legrand có bền không? So sánh với Schneider
➤ Tủ điện dân dụng Legrand gồm những thiết bị gì? Có bao nhiêu loại tủ

